Rozdzielnica elektryczna w domu jednorodzinnym

Rozdzielnica w domu

Podczas budowy domu, a niekiedy również przy przeprowadzaniu remontu generalnego budynku niezbędna jest wymiana instalacji elektrycznej. Wówczas właśnie należy wybrać odpowiednią rozdzielnicę elektryczną. W tym artykule podpowiadamy, na jakie kwestie należy zwrócić uwagę podczas doboru rozdzielnicy elektrycznej do domu jednorodzinnego.

Jaką rozdzielnicę budowlaną wybrać?

Jaką rozdzielnicę budowlaną wybrać?

Rozdzielnice budowlane wykorzystywane są do zasilania placów budowy, budynków przemysłowych i użyteczności publicznej oraz różnego rodzaju wydarzeń publicznych czy imprez masowych. Występują w kilku rodzajach, a dobór odpowiedniego urządzenia zależy przede wszystkim od indywidualnych potrzeb.

Rozdzielnica budowlana przede wszystkim ma na celu dostarczanie energii elektrycznej. Może również odpowiednio zabezpieczać instalacje przed ewentualnymi zwarciami i przeciążeniami. Niekiedy wykorzystywane są też do działań pomiarowych za sprawą zamontowanych liczników.

Rodzaje i specyfika różnych rozdzielnic budowlanych

Aby rozdzielnica spełniła swoje zadanie, musi być przede wszystkim dostosowana do potrzeb danego przedsięwzięcia. Dobierając odpowiednie urządzenie, należy wziąć pod uwagę kilka istotnych kwestii.

  • Liczba gniazd. To jedna z najistotniejszych kwestii, na którą należy zwrócić uwagę przy zakupie rozdzielnicy. Im więcej gniazd, tym więcej możliwości. Wyróżniamy gniazda jednofazowe, trójfazowe, 16A, 32A, 63A, 125A oraz gniazdo ze stykiem ochronnym.
  • Sposób zamontowania gniazd. Znajdziemy rozdzielnice z gniazdami umieszczonymi wewnątrz obudowy lub na zewnątrz. Pierwsze rozwiązanie zapewnia znacznie większy stopień bezpieczeństwa.
  • Sposoby montażu. Pod tym względem rozróżniamy rozdzielnice budowlane stacjonarne (montowane na stałe) oraz rozdzielnice budowlane przenośne.
  • Typ urządzenia. W tym przypadku mamy do wyboru: rozdzielnicę budowlaną standardową, która służy wyłącznie do zasilania urządzeń energią elektryczną oraz rozdzielnicę budowlaną z pomiarem, która poza zasilaniem może być wykorzystywana do pomiaru zużycia energii czynnej i biernej (za pomocą wbudowanego licznika).
  • Materiał, z którego wykonane jest urządzenie. W tym przypadku rozróżniamy: rozdzielnice budowlane metalowe, rozdzielnice budowlane termoutwardzalne, rozdzielnice budowlane aluminiowe, rozdzielnice budowlane z tworzywa sztucznego.

Jak dobrze wybrać rozdzielnicę elektryczną?

rozdzielnica elektryczna

W przypadku rozdzielnic elektrycznych jakość urządzenia ma kluczowe znaczenie. To pierwsza kwestia, jaką powinniśmy wziąć uwagę podczas doboru odpowiedniej rozdzielnicy elektrycznej.

Na co zwracać uwagę, podczas doboru odpowiedniej rozdzielnicy elektrycznej?

Na rynku działa wiele firm, których oferta może nas zaciekawić, ale nie wszystkie sprzedawane przez nich produkty cechują się wysoką jakością. Tylko renomowany producent rozdzielnic elektrycznych może zapewnić nam niezawodne, sprawne i działające przez długi czas urządzenie. Warto więc przeanalizować różne oferty, porównując je ze sobą. A jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, powinniśmy skonsultować tę kwestię ze specjalistą, który doradzi nam, na jakich producentów lub dystrybutorów warto zwrócić uwagę. Zawsze warto też dopytywać producenta o wszystkie parametry urządzenia. Profesjonalny sprzedawca podpowie, jaki model będzie odpowiedni w konkretnym przypadku, czyli np. w gospodarstwie domowym.

Ale nie tylko rodzaj rozdzielnicy elektrycznej się liczy, lecz również sposób jej montażu. W większości przypadków producent świadczy również usługi montażowe, co jest najwygodniejszym rozwiązaniem. Dzięki temu rozdzielnica będzie zainstalowana zgodnie z odpowiadającą jej technologią oraz przy zachowaniu wszelkich standardów bezpieczeństwa.

W co dodatkowo wyposażyć rozdzielnicę?

Rozdzielnica powinna być wyposażona w aparaturę zabezpieczającą, czyli:

  • ograniczniki przepięć
  • wyłączniki nadprądowe i różnicowoprądowe

Dodatkowo warto zastosować także inne urządzenia o budowie modułowej. Przyczyniają się one do zwiększenia komfortu użytkowania instalacji elektrycznej np. poprzez realizację funkcji sygnalizacji. Zaliczamy do nich m.in.:

  • rozłącznik główny
  • lampki sygnalizacyjne
  • styk pomocniczy do ograniczników przepięć
  • zegary sterujące

Dzięki nim zwiększymy bezpieczeństwo oraz funkcjonalność zainstalowanej rozdzielnicy elektrycznej.

Dobór odpowiednich rozdzielnic multimedialnych

rozdzielnice multimedialne

Rozdzielnice multimedialne to obudowy, w których znajdują się wszystkie urządzenia elektroniczne, które niezbędne są do obsługi sygnałów informacyjnych w domu lub mieszkaniu. Warto dowiedzieć się, od czego zależy układ wewnętrzny i wielkość rozdzielnicy.

Specyfika rozdzielnic multimedialnych

Rozdzielnice multimedialne zwykle pozwalają na montaż kilku rodzajów instalacji. Najczęściej montowane są obok rozdzielnic elektrycznych, tworząc wspólnie punkt centralny, do którego będą wprowadzane wszystkie podłącza w budynku.

Bardzo ważne jest, by zapewnić odpowiednią przestrzeń do montażu poszczególnych aparatów, których w przyszłości może przybyć. Dobierając rozdzielnicę multimedialną, trzeba więc uwzględnić potrzebę modernizacji lub jej rozbudowy. Wnętrza obudów najczęściej są zaprojektowane modułowo, a każde pole można demontować i wyposażać osobno w różne komponenty. Im większa przestrzeń łączeniowa, tym więcej możliwości zachowania odpowiedniego porządku i przejrzystego układu wnętrza. Za sprawą perforowanych płyt montażowych można zainstalować w ramach jednej obudowy różne urządzenia, takie jak np. router, switch czy też wzmacniacz TV. Urządzenia do płyty można przymocować przy pomocy blachowkrętów lub opasek zaciskowych. Dostępne są również wygodne rozwiązania w formie poziomych półek na urządzenia.

Konstrukcja rozdzielnicy multimedialnej składa się zwykle z części montażowej (tutaj znajdują się niezbędne urządzenia) i panelu z gniazdami. Ich rozmieszczenie oraz liczba zależy od producenta. Dodatkowo obudowy mogą być wyposażone w samozaciski i uchwyty do mocowania przewodów w bocznych częściach, co dodatkowo ułatwia dostęp do wszystkich kabli i zapewnia przejrzysty ich układ. Przydatne mogą okazać się również zaczepy grzebieniowe w górnej i dolnej części rozdzielnicy. Warto również zwrócić uwagę, czy rozdzielnica wyposażona jest w specjalne otwory wentylacyjne, które umożliwiają odprowadzanie nagromadzonego się we wnętrzu ciepła.

Rozdzielnice przemysłowe

214-rozdzielnica-zasilajaco-sterownicza

Rozdzielnice przemysłowe to stosowane w przemyśle urządzenia elektryczne, pełniące funkcje dystrybucji i zabezpieczenia przepływu energii elektrycznej, ale też funkcje sterownicze, choćby dla linii produkcyjnych czy poszczególnych procesów technologicznych w zakładach wytwórczych i wydobywczych. Ich podstawowym zadaniem jest przetwarzanie i dystrybuowanie energii elektrycznej z zapewnieniem należytej pewności i niezawodności zasilania, jakości energii przy jednoczesnym spełnieniu określonych wymogów bezpieczeństwa. Dlatego zawierają takie podzespoły, jak: rozłączniki i wyłączniki mocy, wyłączniki różnicowo-prądowe, pozostałą aparaturę zabezpieczająco-sterującą oraz przewody i różnego rodzaju zaciski. Przetwarzanie może się odbywać przy pomocy transformatorów np. z jednego poziomu na inny, albo prostowników lub falowników z prądu przemiennego na stały lub odwrotnie. Rozdzielnice rozwiązują także problem kompensacji mocy biernej poprzez stosowanie kompensatorów.

Baterie kondensatorów – oszczędność energii

Kompensacja mocy biernej to inaczej poprawa współczynnika mocy prądu. Współczynnik ten ma  wpływ na pracę całej sieci przesyłowej i w optymalnych warunkach powinien wynosić jeden. Niektóre urządzenia elektryczne (silniki, dławiki, transformatory, wtryskarki, zgrzewarki, klimatyzatory, agregaty chłodnicze) poza mocą czynną potrzebują też biernej do wytworzenia pola magnetycznego. Pole to wytwarzane jest także przez kable, co ma znaczenie przy przesyłaniu energii na dużych odległościach. Dlatego, aby zminimalizować spadek mocy prądu i wyeliminować opłaty za bierną energię indukcyjną w rozdzielnicy montuje się baterie kompensacyjne mocy biernej. Pobierają one energię bierną o znaku przeciwnym do znaku tej pobieranej przez urządzenia odbiorcy. Suma mocy
o przeciwnych znakach kompensuje się, redukując pobór mocy biernej z sieci, co może niemal wykluczyć naliczanie opłaty za nią. Baterie takie muszą być dostosowane do indywidualnych potrzeb odbiorcy, a ich stopniowanie (ilość stopni i moc) do rzeczywistego poziomu obciążenia sieci, co pomaga w jak najlepszym wykorzystaniu zalet tego rozwiązania.

Złącze elektryczne – opis urządzenia

zk3a 1p - Złącze elektryczne – opis urządzenia

Złącze elektryczne jest punktem połączenia sieci dostawcy energii elektrycznej i sieci właściciela budynku. Urządzenie to znajduje zastosowanie w dystrybucji energii w sieciach niskiego napięcia.
Z reguły, poza samym łączem ma również zainstalowane zabezpieczenie chroniące sieć elektryczną budynku przed skutkiem zwarć. Złącze elektryczne bywa łączone z rozdzielnicą główną, jeśli wychodzi z niego więcej, niż jedna wewnętrzna linia zasilająca. Bywa łączone również w zestawy złączowo-pomiarowe, to jest w urządzenie stanowiące zabezpieczenie obwodu oraz dające firmie dystrybucyjnej możliwość odczytu poziomu zużycia energii elektrycznej przez odbiorców komunalnych. W Polsce złącze elektryczne najczęściej montowane jest w specjalnych skrzynkach na elewacji i słupach lub wolnostojąco tak, aby obsługa zakładów energetycznych miała do niego ułatwiony dostęp. Spółki dostarczające energię elektryczną mają wyraźnie określone specyfikacje na tego typu urządzenia, przez co lokalni producenci zwykle dostosowują swoje modele złączy elektrycznych do wymagań określonej spółki.

Cechy charakterystyczne złącz elektrycznych

Dobrze zaprojektowane złącze elektryczne powinno cechować się modułową konstrukcją, aby
w przypadku awarii można było szybko i skutecznie dokonać naprawy uszkodzonego elementu urządzenia. Powinno też oferować łatwość jego rozbudowy o kolejne moduły. Dobrze jest, gdy zawiera wziernik lub zabezpieczone jest drzwiami inspekcyjnymi, samo wnętrze zaś można dowolnie podzielić tak, aby łatwo oddzielić od siebie części dostawcy i odbiorcy. Obudowa złącza powinna pomieścić również listwy z bezpiecznikami i być wolna od skraplającej się wody, ma też mieć określoną odporność na uderzenia mechaniczne, właściwą klasę izolacji i kategorię palności. Jeśli chodzi o materiał, z którego jest wykonana, może być to polimer termoutwardzalny lub metal. Ale co najważniejsze, urządzenie takie powinno spełniać szereg wymagań i norm, zarówno krajowych, jak i europejskich.

Serwerownia – zasady organizacji

widok z bliska - szafa serwerowa

Serwerownia. Centrum przechowywania i przetwarzania danych, miejsce, w którym zorganizowana jest przestrzeń do pracy urządzeń IT, przede wszystkim serwerów i przyrządów zapewniających prawidłowe działanie danej sieci teleinformatycznej. Samo pomieszczenie powinno posiadać system antypożarowy, zawierać odpowiednie systemy zasilania (sprzęt IT pobiera duże ilości energii elektrycznej, która ma być dystrybuowana w odpowiedni sposób i właściwie zabezpieczona przed skokami napięcia), precyzyjną klimatyzację (serwery pracują cały czas i wydzielają słuszne dawki energii cieplnej, ich obudowy ustawione są więc na podwyższeniu posadzki, zwanym podłogą techniczną; instalowane są także systemy monitorujące wilgotność powietrza i wymuszające jego obieg). Serwerownie posiadają także systemy kontroli ograniczenia dostępu, a także możliwość monitorowania pracy i zarządzania nimi. Infrastruktura służąca do zapewnienia pracy centrów danych powinna być dostosowana do zakresu świadczonych usług, a zatem zaprojektowana według określonych specyfikacji. Tak również dzieje się z szafami, w których instalowane są urządzenia IT.

Budowa szafy serwerowej

Urządzenia serwerowni, w celu zapewnienia im bezpiecznej i bezawaryjnej pracy instalowane są w specjalistycznych, ustandaryzowanych szafach serwerowych. Najczęściej spotyka się szafy o szerokości paneli 19 cali i możliwości instalowania osprzętu w systemie rack, czyli przykręcania go do odpowiednio zaprojektowanych stelaży w postaci szyn czy listew. Szafy takie różnią się jednakże wysokością podawaną w „U” (od angielskiego wyrażenia „unit”), ich wysokość może wynosić od 1 do kilkudziesięciu U (jeden U to 1 ¾ cala, czyli 44,45 mm).

Szafy serwerowe wykonane są zwykle z blachy stalowej (często proszkowanej elektrostatycznie na szaro lub czarno), są stabilne i zapewniają bezpieczeństwo oraz właściwą temperaturę pracującego w ich wnętrzu sprzętu. Ich konstrukcja zapewnia wygodną instalację i obsługę urządzeń. Mogą zatem mieć specjalne zatrzaski, umożliwiające demontaż boków szafy, mogą mieć szklane lub ażurowe drzwi, mogą wreszcie być przystosowane do zamkniętego systemu chłodzenia. Wyposażane są także w przewody uziemiające i samopoziomujące nóżki.

Rozdzielnice niskiego napięcia – charakterystyka

RP-96E

Rozdzielnice niskiego napięcia (nN) to modułowe elementy sieci elektrycznej, zawierające urządzenia służące do łączenia, przerywania, odbierania i rozdzielania sygnału. Zwykle w ich skład wchodzą urządzenia: sterownicze (przekaźniki, styczniki), bezpieczeństwa (bezpieczniki, wyłączniki różnicowe, ograniczniki przepięć), pomiarowe (liczniki) i regulacyjne (regulatory, sterowniki, maszyny sterujące, np. procesory czy komputery). Rozdzielnice mają określone przepisami obudowy, chroniące osoby postronne przed dostępem do części niebezpiecznych i zabezpieczające urządzenie przed wnikaniem wody i obcych ciał stałych do środka). Mogą być wykonane z blachy lub z materiału izolacyjnego o dużej wytrzymałości udarowej, niepalnego i nietoksycznego. Rozmiary rozdzielnic zależne są od pełnionej funkcji, to jest od ilości obwodów i ich obciążenia, gabaryty te regulowane są przepisowo, ale ustawodawca podaje tylko kryteria minimalnego spełnienia. Rozdzielnice mają formy tablicowe (w niewielkich budynkach nieprzemysłowych, np. mieszkalnych – obsługują prąd znamionowy o natężeniu do 100A), skrzynkowe (stosowane w obiektach przemysłowych do rozdzielania prądów o wyższym natężeniu – do kilkuset A) i szafowe (przemysłowe – do kilku tys. amperów). Montuje się je we wnętrzach lub na zewnątrz, pod- lub natynkowo. W zależności od ich zastosowania wyróżniamy rozdzielnice budowlane, energetyczno-dystrybucyjne, przemysłowe i słupowe. Poszczególne rodzaje rozdzielnic mają odrębne podziały i własne specyfikacje.

Cechy dobrej mieszkaniowej rozdzielnicy nN

Dobrą mieszkaniową rozdzielnicę nN charakteryzuje prosta konstrukcja i przejrzystość połączeń, bezpieczeństwo obsługi (m.in. dlatego polskie przepisy wymagają stosowania wyłączników nadprądowych zamiast zwykłych bezpieczników), ponadto niezawodność, odporność na negatywny wpływ środowiska, łatwość montażu, obsługi i konserwacji, uniwersalność zastosowań i możliwość bezproblemowego rozbudowania czy modernizacji. Taka rozdzielnica powinna umożliwiać łatwy dostęp do modułów, powinna również posiadać przynajmniej jeden wyłącznik różnicoprądowy (na prąd 30 mA), który zabezpiecza całą instalację. Dobra praktyka wskazuje, że im mniej obwodów będzie chronił jeden wyłącznik, tym bezpieczniejsza będzie cała instalacja. Wszystkie elementy powinna mieć zainstalowane na tablicy izolowanej, aparaty tam umieszczone powinny mieć wyprowadzone zaciski na listwy zaciskowe, całość powinna być zamknięta w nieprzewodzącej, niepalnej, bezpiecznej i zamykanej obudowie. Powinna jednak przede wszystkim być skonstruowana i wykonana zgodnie
z obowiązującymi polskimi i europejskimi normami.